.

سی تایبەتمەندیی سیاسەتی دەرەوەی کارا

فۆنت

 

د. مەحمود سەریعولقەلەم January 3, 2015

وەرگێڕان: کاروان کەریمخان

وشە، ماوە بۆ خوێندنەوە 8 خولەک

foreign policy1- لە بەرانبەر هەر یەکە پارەیەک کە لە دەروە خەرج دەکرێت، دە ئەوەندە لێکەوت و سوودی هەبێت بۆ وڵات و هاوڵاتیانی خۆی؛

2- سیاسەتی دەرەوە لە سەر هەمان ڕێڕەو بڕوات کە پێویستەی گەشە و پەرەسەندنی ئابوورییە؛

3- هاوڵاتیان بەبێ ڤیزا بچنە وڵاتانی دراوسێ؛

4- لانی کەم لە وارەکانی ئاسایش، ئابووری و سیاسی 10 وڵاتی، وەک هاوبەشی ستراتیژی خۆی، هەبێت؛

5- وڵاتانی دیکە لە گەشە و پێشکەوتنی ئەو ترس و نیگەرانی دایاننەگرێت؛

6- بە چاویلکەی هەل، فێربوون، جوانی، کاریگەری دانان و کاریگەری وەرگرتن، سەیری مەیدانی نێودەوڵەتی بکات؛

7- سەربازییەکانی لانی کەم لەگەڵ سەربازییەکانی 40 وڵاتی دیکە گۆڕینەوەی بیر، بینین و تەنانەت مانۆڕی هاوبەشیان هەبێت؛

8- بەرپرسان لە دوای کاتژمێر 5ی ئێوارە، سیاسەت گاڵە بدەن و بۆ خۆیان بژین؛

9- بە هەستیاربوونی وڵاتان هەستیار بن بۆ ئەوەی ئەوانیش هەستیارییەکانی ئەو تێبگەن؛

10- لەگەڵ ئەو وڵاتانەی کە هێزی زۆرتریان لەو هەیە هاوکاری بکەن و لەگەڵی هەڵ بکەن؛

11- بابەتگەلی گرینگی سیاسەتی دەرەوە  لە میدیاکان، زانکۆکان و دامەزراوە توێژینەوەییەکان و مەیدانی گشتی بدرێنە بەر باس؛

12- لە هاوبەش بوون و دابەش کردنی دەسەڵات لەگەڵ دراوسێکانیان دڵفراوانی نیشان بدەن؛

13- ئەو شتەی کە گەیشتن پێی لە کورتماوە و مامناوەندماوەدا ئەستەمە نەیکەنە ئامانجی نیشتیمانی خۆیان و بۆ گەیشتن پێی سەرمایەگوزاری ئابووری و سیاسی نەکەن؛

14- لاگیری سیاسەتی دەرەوەیان لەگەڵ روح و ڕەوانی گشتی و خواستی هاوڵاتیان سازگار بێت؛

15- بە زووترین کات لە چاڵگەی ئاسایشی لەگەڵ هاوسێکانیان بچنە دەرێ؛

16- هاوڵاتیان جیاوازی نێوان ریکلام و دەزگای دیپلۆماسی لێک جیا بکەنەوە؛

17- ئامار، ژمارە و ئەگەرەکان لە ناو شیکارییەکانی سیاسەتی دەرەوە بە باشی بدیترێت؛

18- بەشی ئابووری و بازەرگانی دەزگای دیپلۆماسی گرینگترین بەش بێت؛

19- وشەگەلی سەدلەسەد، بەدڵنیاییەوە، بەمسۆگەری، بەبێ دڵەڕاوکێ، لە ناو ڕاڤەی سیاسەتی دەرەوە بەکار نەیێت؛

20- ئاگادار بێت کە هەر ڕستە، دەستەواژە و ڕەفتارێک لە مەیدانی نێودەوڵەتیدا لێکەوتی خۆی دەبێت، هەرچەندە ئەم لێکەوتانە چەندین دەیە دواتر خۆیان نیشان بدەن؛

21- هەر هەنگاوێک لە ناو سیاسەتی دەرەوە لانی کەم دەبێ بە نیگایەکی پێنج ساڵە بۆ بەهێزبوون بهاوێژرێت؛

22- بەو وێنە و هەستەی کە وڵاتانی دیکە بۆ ئەویان هەیە هەستیار بێت؛

23- بە ڕێژەی گەشەی ئابووریی باڵا و دابین کردنی ئاسایشی ئابووری و کۆمەڵایەتی، بەستێنی سەفەری بێ ڤیزا لانی کەم بۆ 50 وڵاتی جیهان بۆ هاوڵاتیانی خۆی فەراهەم بکات. (پاسپۆرتی مالیزیا بۆ چوونە 166 وڵات بە بێ ڤیزایە)؛

24- ئەو وێنەیە کە بەرپرسانی دیپلۆماسی وڵات لە سیاسەتی دەرەوە دەیخەنەڕوو، کارئافرێنان لە هاتوچۆی نێودەوڵەتی خۆیاندا هەستی پێبکەن؛

25- هەیەجان، هەست و تووڕەیی لە ناو ئەدەبیات و ڕەفتاری سیاسەتی دەرەوە فڕێ بدرێت؛

26- ڕەخنە و سکاڵا لە وڵاتانی دیکە ئاراستەی هزر و سیاسەتە نادروستەکانیان بکرێت نەک سیمبولە نیشتمانییەکانیان؛

27- کێشەی وڵاتێکی دیکە کە 5 لە سەدە، بە 90 لە سەد نیشانی هاوڵاتیان نەدرێت، چونکە ئەوانیش بەهەمان شێوە ڕووبەڕووی دەبنەوە؛

28- بەگوێرەی بەرزبوونەوەی دەسەڵاتی ئابووری و سەربازیی خۆی هەڵسوکەوت لەگەڵ ئەوانی دیکە، بە تایبەت جیرانەکانی خۆی، بکات و بچێتە ناو چوارچێوەی هاوپەیمانێتی؛

29- زمان و ئەدەبیاتی هەڵسوکەوتی لەگەڵ جیهان زیاتر یاسایی بێت؛

30- شرۆڤەی دەزگای دیپلۆماسیەکەی لەبارەی گۆڕانکارییەکانی ناوچەیی و نێودەوڵەتی لە سەر بنەمایfact  بێت.


سەرچاوە: ماڵپەڕی تایبەتیی دکتۆر مەحمود سەریعولقەلەم، www.sariolghalam.com

ئەگەر نووسینەکە پەسند دەکەی، بە ئاماژە بە سەرچاوە، بۆ دۆستەکانت بنێرە

www.rojne.net

ناردنی بۆچوون

بیروڕات دەرببڕە

بڵاو کردنەوە